INTELLECTUEEL EIGENDOMSRECHT (IP)

Een goed idee? Geheim houden of NDA laten tekenen!

Stel u bent een startup met een fantastisch idee voor een uniek product of een bijzondere dienst. Dan wil u uiteraard niet dat iemand anders plots met dat idee gaat lopen. Om dit voorkomen, kan u beroep doen op intellectuele eigendomsrechten. Let wel: deze intellectuele eigendomsrechten gelden niet voor ideeën of concepten, die nog niet veruitwendigt werden. Zolang uw idee dus nog geen concrete gestalte heeft gekregen, doet u er dan ook goed aan om uw idee enkel te bespreken met personen die u echt vertrouwt of met handelspartners die u een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) laat tekenen.

Intellectueel eigendomsrecht: bescherming van uw uitgewerkte idee

Een idee ontwikkelt zich echter snel in een concreet product of een concrete dienst en er wordt dan ook een originele naam op geplakt. Vanaf dan kan u wellicht aanspraak maken op het vestigen van een intellectueel eigendomsrecht. Dit wordt echter al te vaak over het hoofd gezien door ondernemers, die – fier als ze zijn op hun logonaamproduct of dienst – hun veruitwendigde ideeën te grabbel gooien op sociale media en het internet. Indien er dan geen deugdelijke bescherming is via intellectuele eigendomsrechten, bestaat het risico dat uw concurrenten – waarvan u wellicht het bestaan zelfs niet kende – uw logo, naam, product of dienst kopiëren. Indien u daarentegen over een intellectueel recht beschikt, wordt u houder van een tijdelijk en voor een bepaald territorium geldend exclusief exploitatierecht, zodat anderen dit niet mogen namaken of kopiëren.

Waaier aan intellectuele eigendomsrechten

Er bestaan een aantal verschillende intellectuele eigendomsrechten, die voor u meer of minder interessant zullen zijn afhankelijk van hetgeen u wenst te beschermen. De volgende intellectuele eigendomsrechten zijn het meest courant:

Auteursrecht: auteursrechten beschermen originele werken die het resultaat zijn van creatieve activiteiten. U kent wellicht het teken van het auteursrecht: ©, geïnspireerd op het Engelstalige equivalent Het gamma aan werken die beschermd kunnen worden door auteursrechten is zeer ruim en bevat o.a. schilderijen, foto’s, tekeningen, teksten, films, muziek, videospellen, webpagina’s, design van meubelen, logo’s, choreografieën en computerprogramma’s. Voor het auteursrecht is geen registratie vereist, u heeft er dus automatisch recht op indien de voorwaarden zijn vervuld. Dit heeft echter als nadeel dat het een onzeker recht is.

Merken: een merk beschermt het teken waarmee uw product of dienst zich onderscheidt van de rest. Dit teken kan zowel de naam van uw onderneming (een zgn. woordwerk) zijn als het logo (een zgn. beeldmerk). Bekende merken zijn Coca-Cola, (het logo van) Apple, Ikea, (het logo van) Nike, etc.

Modellen: een model beschermt het uiterlijk van uw producten.Dit uiterlijk wordt o.a. bepaald door de kleur, de vorm, de versiering en/of het materiaalgebruik. Denk bv. aan het model van een bepaald type auto of een patroon voor behang. Indien u een product met een bepaald design ontwikkelt, kan het modelrecht interessant zijn voor u.

Octrooien: een octrooi beschermt een uitvinding, een product of werkwijze die industrieel toepasbaar is. Bijgevolg kan u als enige de nieuwe werkwijze toepassen of het nieuwe product fabriceren. Een octrooi wordt (al te) vaak aangeduid als ‘patent’, hetgeen het Engelstalige equivalent van het octrooi is. Een octrooi is slechts nuttig in een beperkt aantal gevallen. U moet immers ermee rekening houden dat (i) de procedure om een octrooi te krijgen zeer duur én tijdrovend is (waardoor de uitvinding vaak al achterhaald is wanneer het octrooi na enkele jaren wordt toegekend) en (ii) u in het kader van de octrooiaanvraag uw uitvinding publiekelijk tot in detail moet beschrijven, waardoor uw concurrenten (vaak in landen waar intellectuele eigendomsrechten minder waarde hebben) op ideeën worden gebracht om de uitvinding illegaal na te maken of legaal te verbeteren.

Kwekersrecht: wanneer u een nieuw plantenras kweekt, kan u het nieuwe plantenras beschermen door middel van een kwekersrecht. Hierdoor verkrijgt u het exclusieve recht om het beschermde plantenras te telen en te verhandelen. Het kwekersrecht komt in de praktijk minder voor dan de andere intellectuele eigendomsrechten, maar in de (Haspengouwse) fruitsector is dit een zeer belangrijk recht. In de loop der jaren heeft ons kantoor een uitgebreide expertise opgebouwd in het kwekersrecht.

Domeinnamen: een domeinnaam op zich wordt niet beschermd door intellectuele eigendomsrechten, maar de domeinnaam kan wel een naam bevatten die intellectueel beschermd is. De registratie van een domeinnaam kan bijgevolg een inbreuk uitmaken op andermans auteursrecht, merk of handelsnaam. U kan ook te maken krijgen met personen die domeinnamen registreren enkel en alleen om deze later te kunnen verkopen (zgn. domain squatting).

Euregionaal of internationaal ondernemen = internationaal uw intellectuele eigendom beschermen

Indien u niet enkel actief bent in België, maar ook in andere landen, zal u moeten nagaan of uw intellectuele eigendomsrechten ook internationaal zijn beschermd en zo nee, of het misschien nuttig zou zijn om dat te doen. Zo kan u uw merk of model laten beschermen voor de Benelux (enkel België is niet mogelijk), maar ook meteen voor de hele Europese Unie (via het EUIPO) of ook voor andere niet-EU landen (hiervoor is een individuele aanvraag per land nodig bij het WIPO).

De kosten stijgen natuurlijk naar gelang het aantal landen waarin u wil worden beschermd en u zal ook moeten nagaan of uw merk of model überhaupt in die andere landen kan worden beschermd. Mogelijks heeft een concurrent immers uw merknaam reeds eerder beschermd in Italië of Polen. Dit dient steeds op voorhand te worden onderzocht.

U heeft een fantastisch idee ontwikkeld, waarvoor heeft u ons dan eigenlijk nog nodig?

Wij kunnen u onder meer adviseren met betrekking tot de volgende vragen:

1. Kan mijn uitvinding worden beschermd?
2. Zo ja, welk intellectueel eigendomsrecht past het best bij mijn uitvinding?
3. Is het merk of model dat u voor ogen heeft überhaupt nog beschikbaar, in de Benelux en/of de Europese Unie?

Indien deze vragen positief kunnen worden beantwoord, kunnen wij ook zorgdragen voor de administratieve afhandeling van de aanvraag van het intellectueel eigendomsrecht. Wij zijn hiervoor officieel aangesloten bij het BOIP (het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom), het EUIPO (Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie) en het WIPO (World Intellectual Property Organisation).

En wat als er dan toch inbreuk wordt gemaakt op mijn intellectueel eigendomsrecht?

Het komt helaas ook voor dat uw uitvinding weliswaar optimaal beschermd is via intellectuele eigendomsrechten, maar dat uw concurrent toch inbreuk maakt op uw rechten, door bv. een (quasi-) identieke naam te gebruiken of uw product simpelweg na te maken. In dat geval kan u beroep doen op onze ruime ervaring in IP-geschillen. De strategie die wij daarbij volgen is afhankelijk van de concrete omstandigheden en uw wensen. Zo is het mogelijk om een eenzijdige procedure tot beslag inzake namaak te initiëren. Deze procedure dient voornamelijk om bewijs te verzamelen van de (dreigende) inbreuk. Eens dit bewijs beschikbaar is, kan u een stakingsprocedure overwegen (zodat een verbod wordt opgelegd om de inbreuk verder te begaan) alsook een schadevergoedingsprocedure (waar u schade vordert voor de winsten die u ontgaat zijn door de inbreuk). Wist u overigens dat slechts bepaalde rechtbanken bevoegd zijn voor geschillen inzake intellectuele eigendomsrechten? Deze rechtbanken zijn dan ook daadwerkelijk gespecialiseerd in de materie, hetgeen de behandeling van dergelijke geschillen – die vaak complex zijn – zeker ten goede komt.

Onze specialisten in het intellectueel eigendomsrecht

Gerelateerde publicaties

Sinds 2012 verkocht de Nederlandse schoenenketen Van Haren schoenen met hoge hakken en rode zool. Dit tot ongenoegen van de Franse …

Via het zgn. “merkenpakket” wenst de Europese wetgever een harmonisatie en modernisatie door te voeren van het merkenrecht. Het merkenpakket bestaat …

Intellectueel eigendomsrecht (IP) | Peeters Euregio Law